Τι είναι το spread και γιατί σε αφορά;
Το spread είναι η διαφορά ανάμεσα στην τιμή που μπορείς να αγοράσεις (ask) και στην τιμή που μπορείς να πουλήσεις (bid) την ίδια στιγμή. Είναι ένα μικρό, ενσωματωμένο κόστος που πληρώνεις σε κάθε trade, ακόμα κι αν δεν εμφανίζεται πουθενά ως προμήθεια.
Bid και ask: οι δύο τιμές που υπάρχουν πάντα
Στην πραγματική αγορά δεν υπάρχει μία τιμή, υπάρχουν δύο. Το bid είναι η καλύτερη τιμή στην οποία κάποιος είναι διατεθειμένος να αγοράσει από σένα αυτή τη στιγμή. Το ask (ή offer) είναι η καλύτερη τιμή στην οποία κάποιος είναι διατεθειμένος να σου πουλήσει. Το ask είναι πάντα λίγο πιο ψηλά από το bid, και η διαφορά τους είναι το spread.
Όταν βλέπεις μία τιμή σε μια εφαρμογή, συνήθως είναι η μέση τιμή ή η τιμή της τελευταίας συναλλαγής. Μόλις όμως πας να κάνεις trade, συναντάς τις δύο πραγματικές: αγοράζεις στο ask, δηλαδή λίγο ακριβότερα, και πουλάς στο bid, δηλαδή λίγο φθηνότερα.
Το spread ως κρυφό κόστος
Επειδή αγοράζεις πάντα στην ακριβότερη τιμή και πουλάς στη φθηνότερη, κάθε trade ξεκινάει με ένα μικρό μειονέκτημα, ίσο με το spread. Αν αγοράσεις και πουλήσεις ακαριαία, χωρίς η αγορά να κουνηθεί καθόλου, θα χάσεις ακριβώς το spread. Γι' αυτό λέγεται και έμμεσο ή κρυφό κόστος: δεν το βλέπεις ως χρέωση, αλλά το πληρώνεις πάντα.
Γι' αυτό το στενό spread έχει σημασία. Στα πολύ εμπορεύσιμα προϊόντα, όπως οι μεγάλες μετοχές ή τα βασικά ζεύγη συναλλάγματος, το spread είναι ελάχιστο γιατί υπάρχουν χιλιάδες αγοραστές και πωλητές ανά πάσα στιγμή. Σε προϊόντα με λίγους συμμετέχοντες, το spread ανοίγει και το κόστος κάθε συναλλαγής μεγαλώνει. Όσο πιο συχνά κάνεις trade, τόσο περισσότερο μετράει.
- Bid: η τιμή στην οποία πουλάς εσύ.
- Ask: η τιμή στην οποία αγοράζεις εσύ.
- Spread: η διαφορά τους, το ενσωματωμένο κόστος κάθε trade.
- Στενό spread σημαίνει ρευστή αγορά και φθηνότερες συναλλαγές.
Παράδειγμα: πόσο κοστίζει το spread σε ευρώ
Έστω μια μετοχή με bid 49,95 ευρώ και ask 50,05 ευρώ. Το spread είναι 10 λεπτά, δηλαδή περίπου 0,2% της τιμής. Αγοράζεις 100 μετοχές στο ask και πληρώνεις 5.005 ευρώ. Αν άλλαζες γνώμη το ίδιο δευτερόλεπτο και πουλούσες, θα έπαιρνες το bid: 4.995 ευρώ. Έχεις ήδη χάσει 10 ευρώ χωρίς η τιμή να έχει κινηθεί καθόλου.
Αυτό σημαίνει ότι η μετοχή πρέπει να ανέβει κατά το spread μόνο και μόνο για να βγεις στο μηδέν. Σε ένα προϊόν με spread 0,02% το εμπόδιο είναι αμελητέο. Σε ένα εξωτικό προϊόν με spread 1% ξεκινάς κάθε trade ένα ολόκληρο ποσοστό πίσω, και αυτό αθροίζεται γρήγορα αν συναλλάσσεσαι συχνά.
Πότε ανοίγει το spread (και γιατί να το προσέχεις)
Το spread δεν είναι σταθερό. Ανοίγει όταν η αβεβαιότητα ανεβαίνει ή η ρευστότητα πέφτει: γύρω από σημαντικές ειδήσεις και οικονομικές ανακοινώσεις, τις πρώτες και τις τελευταίες στιγμές της συνεδρίασης, τις νυχτερινές ώρες και τα σαββατοκύριακα στα crypto, και γενικά όποτε οι συμμετέχοντες αποσύρονται. Σε τέτοιες στιγμές, ένα spread που ήταν 0,05% μπορεί προσωρινά να δεκαπλασιαστεί.
Πρακτικό συμπέρασμα για αρχάριους: το κόστος του ίδιου trade αλλάζει ανάλογα με το πότε το κάνεις. Στο Tradebook μαθαίνεις να ελέγχεις το spread πριν από κάθε είσοδο, με σενάρια που δείχνουν πώς φαίνεται μια ρευστή και μια ρηχή αγορά στην πράξη.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί το spread θεωρείται κόστος αφού δεν είναι προμήθεια;
Γιατί αγοράζεις πάντα στο ask και πουλάς πάντα στο bid, δηλαδή πάντα στη χειρότερη από τις δύο τιμές για σένα. Αν ανοίξεις και κλείσεις μια θέση χωρίς η αγορά να κινηθεί, χάνεις ακριβώς το spread. Είναι κόστος ενσωματωμένο στην τιμή αντί για χρέωση στο παραστατικό.
Ποιο spread θεωρείται καλό;
Εξαρτάται από το προϊόν. Στις μεγάλες μετοχές και στα βασικά ζεύγη συναλλάγματος το spread είναι συνήθως μερικά εκατοστά του ποσοστού. Ως αρχάριος, το χρήσιμο μέτρο είναι συγκριτικό: σύγκρινε το spread του προϊόντος με άλλα αντίστοιχα και δες το ως ποσοστό της τιμής, όχι ως απόλυτο νούμερο.
Πότε ανοίγει επικίνδυνα το spread;
Σε ανακοινώσεις σημαντικών ειδήσεων, σε ώρες χαμηλής ρευστότητας όπως το άνοιγμα και το κλείσιμο της αγοράς ή τα σαββατοκύριακα στα crypto, και σε προϊόντα με λίγους συμμετέχοντες. Τότε οι δύο τιμές απομακρύνονται, το κόστος συναλλαγής ανεβαίνει απότομα και οι εκτελέσεις γίνονται λιγότερο προβλέψιμες.
Το spread πάει στον broker;
Συχνά ένα μέρος του, ναι. Κάποιοι brokers δεν χρεώνουν προμήθεια αλλά προσθέτουν το δικό τους περιθώριο πάνω στο spread της αγοράς, οπότε αμείβονται μέσα από αυτό. Γι' αυτό αξίζει να συγκρίνεις spreads μεταξύ πλατφορμών: το χωρίς προμήθειες δεν σημαίνει απαραίτητα χωρίς κόστος.
Το Tradebook διδάσκει γενικές, δημόσια διαθέσιμες έννοιες trading αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Δεν αποτελεί χρηματοοικονομική, επενδυτική ή trading συμβουλή, δεν είναι broker και δεν εκτελεί συναλλαγές ούτε διαχειρίζεται πραγματικά χρήματα. Το trading ενέχει ρίσκο.