Τι είναι το trend και πώς το αναγνωρίζεις;
Το trend (τάση) είναι η γενική κατεύθυνση που κινείται η τιμή σε ένα διάστημα. Σε ανοδικό trend η τιμή κάνει διαδοχικά υψηλότερες κορυφές (higher highs) και υψηλότερους πάτους (higher lows). Σε πτωτικό trend κάνει το αντίθετο, ενώ όταν κινείται πλάγια χωρίς καθαρή κατεύθυνση λέμε ότι βρίσκεται σε range.
Η δομή της τάσης: κορυφές και πάτοι
Η τιμή δεν ανεβαίνει ποτέ σε ευθεία γραμμή. Ανεβαίνει, διορθώνει λίγο προς τα κάτω, ανεβαίνει ξανά. Αυτό δημιουργεί μια σειρά από κορυφές και πάτους, και η σχέση μεταξύ τους είναι που ορίζει την τάση. Αν κάθε νέα κορυφή είναι ψηλότερη από την προηγούμενη (higher high) και κάθε νέος πάτος ψηλότερος από τον προηγούμενο (higher low), έχεις uptrend.
Το αντίστροφο ισχύει για το downtrend: χαμηλότερες κορυφές (lower highs) και χαμηλότεροι πάτοι (lower lows). Αυτή η δομή είναι πιο αξιόπιστη από το απλό "η τιμή ανεβαίνει", γιατί σου δείχνει αν οι αγοραστές ή οι πωλητές κερδίζουν έδαφος σε κάθε κύκλο της κίνησης.
Uptrend, downtrend, range: οι τρεις καταστάσεις
Κάθε αγορά, σε κάθε timeframe, βρίσκεται σε μία από τρεις καταστάσεις. Uptrend, όπου κυριαρχούν οι αγοραστές. Downtrend, όπου κυριαρχούν οι πωλητές. Και range, όπου η τιμή κινείται πλάγια ανάμεσα σε ένα support και ένα resistance χωρίς καμία πλευρά να παίρνει τον έλεγχο.
Το range είναι η κατάσταση που οι αρχάριοι υποτιμούν περισσότερο. Οι αγορές περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους χωρίς καθαρή τάση, και το να αναγνωρίσεις ότι δεν υπάρχει τάση είναι εξίσου χρήσιμο με το να εντοπίσεις μία. Πολλά λάθη γίνονται όταν κάποιος βλέπει τάση εκεί που υπάρχει απλώς θόρυβος.
- Uptrend: higher highs και higher lows, οι αγοραστές οδηγούν.
- Downtrend: lower highs και lower lows, οι πωλητές οδηγούν.
- Range: πλάγια κίνηση ανάμεσα σε δύο ζώνες, καμία καθαρή κατεύθυνση.
- Η ίδια αγορά μπορεί να έχει διαφορετική τάση σε διαφορετικό timeframe.
Παράδειγμα: εντοπίζουμε ένα uptrend μαζί
Έστω ότι κοιτάς το ημερήσιο chart μιας μετοχής. Τον Μάρτιο κάνει πάτο στα 18 ευρώ και ανεβαίνει στα 22. Διορθώνει στα 20 και μετά ανεβαίνει στα 25. Διορθώνει ξανά στα 23 και φτάνει τα 27. Έχεις τρεις πάτους (18, 20, 23) που ο καθένας είναι ψηλότερος από τον προηγούμενο, και κορυφές (22, 25, 27) που επίσης ανεβαίνουν.
Αυτό είναι ένα καθαρό uptrend. Πρόσεξε ότι η τιμή έπεσε αρκετές φορές μέσα στη διαδρομή, από τα 22 στα 20 και από τα 25 στα 23, χωρίς η τάση να χαλάσει. Η δομή θα άλλαζε μόνο αν ένας νέος πάτος έσπαγε κάτω από τον προηγούμενο, για παράδειγμα αν η τιμή έπεφτε κάτω από τα 23 και μετά κάτω από τα 20.
Γιατί η τάση είναι το πρώτο πράγμα που κοιτάς
Σχεδόν κάθε άλλο εργαλείο, από τα candlesticks μέχρι τους δείκτες, διαβάζεται διαφορετικά ανάλογα με την τάση. Το ίδιο σήμα σε uptrend και σε downtrend σημαίνει διαφορετικά πράγματα. Γι' αυτό οι έμπειροι traders ξεκινούν πάντα από την ίδια ερώτηση: πού βρίσκομαι; Σε άνοδο, σε πτώση ή σε range;
Στο Tradebook η τάση διδάσκεται ως το πρώτο φίλτρο κάθε ανάλυσης: μαθαίνεις να σημειώνεις κορυφές και πάτους σε πραγματικά charts, να χαρακτηρίζεις την κατάσταση της αγοράς και μετά να προσθέτεις τα υπόλοιπα εργαλεία πάνω σε αυτή τη βάση, βήμα βήμα.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς καταλαβαίνω ότι ένα uptrend τελείωσε;
Η πιο καθαρή ένδειξη είναι η αλλαγή της δομής: η τιμή κάνει χαμηλότερο πάτο από τον προηγούμενο και μετά χαμηλότερη κορυφή. Μία διόρθωση από μόνη της δεν τελειώνει την τάση, οι διορθώσεις είναι φυσιολογικό κομμάτι της. Αυτό που μετράει είναι αν η σειρά higher highs και higher lows σπάει.
Τι σημαίνει ότι η αγορά είναι σε range;
Σημαίνει ότι η τιμή κινείται πλάγια, ανάμεσα σε μια ζώνη στήριξης από κάτω και μια ζώνη αντίστασης από πάνω, χωρίς higher highs ή lower lows. Καμία πλευρά δεν έχει τον έλεγχο. Οι αγορές περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου σε range, οπότε είναι κατάσταση που πρέπει να αναγνωρίζεις.
Μπορεί η ίδια αγορά να έχει δύο τάσεις ταυτόχρονα;
Ναι, ανάλογα με το timeframe. Μια μετοχή μπορεί να είναι σε uptrend στο εβδομαδιαίο chart και ταυτόχρονα σε downtrend στο ωριαίο, γιατί βλέπεις διαφορετική κλίμακα της ίδιας κίνησης. Γι' αυτό πρέπει πάντα να ξέρεις σε ποιο timeframe δουλεύεις και να μην τα μπερδεύεις.
Χρειάζομαι δείκτες για να δω την τάση;
Όχι απαραίτητα. Η πιο βασική μέθοδος είναι να κοιτάξεις τη δομή της τιμής, δηλαδή τη σειρά από κορυφές και πάτους. Δείκτες όπως οι κινητοί μέσοι όροι μπορούν να βοηθήσουν ως γρήγορη οπτική επιβεβαίωση, αλλά δεν αντικαθιστούν την ανάγνωση της ίδιας της δομής.
Το Tradebook διδάσκει γενικές, δημόσια διαθέσιμες έννοιες trading αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Δεν αποτελεί χρηματοοικονομική, επενδυτική ή trading συμβουλή, δεν είναι broker και δεν εκτελεί συναλλαγές ούτε διαχειρίζεται πραγματικά χρήματα. Το trading ενέχει ρίσκο.